Dat er hier overal, maar dan ook overal stickers op muren en plakkaten plakken heeft u waarschijnlijk zelf ook al kunnen merken. Sommige zijn mooi, of aantrekkelijk, anderen zijn dan weer gewoon picturaal of illustratief iets wat iets moet voorstellen. Over het algemeen ben ik nog maar weinig in vervoering gebracht door de kleverige werkjes, maar deze vond ik wel de moeite om te registreren:
Op school waren wij bij de laatsten om nog te leren drukken op de ouderwetse manier. Tot vandaag ben ik ze daar ongelooflijk dankbaar voor. Films monteren, met rode snijfilm werken en maskeerverf, alles uitbelichten, platen handmatig voorbereiden, … Geweldig vond ik het.
Maar dus, alles begon met het uitkiezen van de letters uit de ladekasten. U kent ze misschien wel, van die heerlijk mooie kasten gevuld met loden lettertjes en een mooi marmeren blad bovenaan. Met die lettertjes en figuren werd eerst het ontwerp vastgelegd in een soort frame (let wel, in spiegelbeeld was dat niet altijd even gemakkelijk). Alles werd stevig vastgedraaid om daarna in de drukpers te klikken en tot drukken over te gaan. Dat drukken gebeurde op een Heidelberg Degel, een fantastische machine die wonderbaarlijke geluiden en geuren produceert.
Ik droom er van om zo een volledige letterkast in mijn (ooit toekomstig) huis te kunnen plaatsen. De kast zou een mooie prominente plaats krijgen, om mezelf en anderen eraan te doen herinneren welk vakmanschap er niet nodig was om een mooi boek te drukken. Een stuk geschiedenis van de wereld maar ook een deel van mij.
Nog voor de loden letters er waren, gebruikte men houten letters. Deze zijn als decoratie nog mooier en daarom is het misschien geen slecht idee om vanaf nu bij elke feestgelegenheid (verjaardag, kerstmis, nieuwjaar,…) een houten letter te vragen als cadeau. Gewoon, omdat ik dat ongelooflijk mooi vind.
Ze zijn (al een tijdje) bekend, de winnaars van de Plantin Moretus prijs 2009. Deze prijs bekroont de beste verzorgde boeken – boeken die uitblinken door hun verzorgde en originele vormgeving, typografie, illustratie en grafisch-technische productie.
Hieronder heb ik een selectie tekst uit de inleiding van het juryverslag gequoteerd. De tekst geeft zo mooi weer wat vormgeven is, dat ik hoop dat je hem leest.
Het huwelijk tussen inhoud en vorm berust op een broos evenwicht. Ze moeten mekaar aanvullen en versterken, maar nooit het overwicht opeisen. … Per definitie is dit zoeken naar nieuwe vormen een intensieve en zenuwslopende bezigheid met de bedoeling tot een resultaat te komen dat meestal leidt tot iets wat ver boven de middelmaat uitsteekt. Het moeilijke aan vormgeving is tegemoetkomen aan de noden en verwachtingen van de toeschouwers, in ons geval van de gebruikers van het boek. Goede vormgeving stopt niet bij de vorm op zich, maar creëert een platform van gebruiks- vriendelijkheid, nodigt uit tot kijken en lezen.
Boekverzorging is met andere woorden meer dan de kunst om een mooi boek te maken, of een boek mooi te maken. Het is nadenken over alle stappen en keuzes die leiden tot een uitzonderlijk eindresultaat. Want vormgeving is toegepaste kunst en moet dus functioneel uitnodigen om te kijken en te lezen, waarbij alle facetten compatibel moeten zijn: typografie, illustratie, fotografie, opmaak, gewicht en formaat, drukkwaliteit, papierkeuze en afwerking…
Goede vormgeving valt niet op, is geen doel op zich, maar is een middel, een geruisloze motor die de lezer verder stuwt en drijft tussen teksten en beelden. De leesbaarheid van een boek zit dus niet alleen in de mate waarin zinnen taalkundig correct en eventueel literair geschreven zijn, leesbaarheid is evenzeer een kwestie van goede typografie en goede lay-out. En de lezer hoeft zich daar niet noodzakelijk bewust van te zijn…
Marc Mombaerts - Juryvoorzitter Plantin-Moretusprijs
Wat ik nu eigenlijk echt interessant vind, is de brochure pdf. Dit is de pdf van het uitgegeven boek n.a.v. de Plantin-Moretusprijs (vormgegeven door Van Looveren en Princen). In die pdf, kan je per boek de technische gegevens bekijken. Zo kom je bij elk boek te weten welk formaat het heeft, wat het gekozen papier is èn — altijd fijn om weten — de gekozen lettertypes. Een goede bron, en reden, om je fontcatalogus weer wat uit te breiden.
reacties